Saigon: Đi chợ Saigon

Chợ Bến Thành là một địa điểm tiêu biểu của thành phố Sàigòn. Hình ảnh cổng phía Nam ngó ra bùng binh biểu tượng cho thành phố. Trong trí tôi chợ này là chợ Sàigòn.

Năm 2009 về thăm lại quê hương kỷ niệm 50 năm ngày cưới, tôi và người tình trăm năm đã lấy “City tour” thăm viếng Saigon như một du khách. Tour chia làm hai buổi. Buổi sáng chúng tôi tham quan Chợ Lớn, như một chợ Tàu của Saigon. Buổi trưa chúng tôi đi ăn cơm tự túc, trong chợ Saigon. Và buổi chiều đoàn du khách được hướng dẫn xem một vài di tích lịch sử của Saigon. Hay lắm.

Trong nhiều entry trước, tôi đã chia sẻ với các bạn một số danh lam thắng cảnh của Saigon-Chợ Lớn, trong tour du lịch “City tour” một ngày cho Tây Ba Lô. Buổi sáng chúng tôi thăm viếng Chợ Lớn, sau đó đi mua sắm đồ lưu niệm. Buổi chiều đoàn du khách thăm viếng Saigon.

Chùa Giác Lâm ở Chợ Lớn

http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/9121781

Chùa bà Thiên Hậu ở Chợ Lớn

http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/9161011

Chợ Bình Tây

http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/9200311

Chợ Lớn

http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/9250581

Saigon: Bán đồ lưu niệm cho du khách quốc tế

http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/11936072

Trong entry nầy, vợ chồng tôi được thả xuống chợ Saigon đi dạo quanh chợ và ăn trưa trước khi tiếp tục cuộc hành trình thăm Saigon như một du khách. Xin chia sẻ với các bạn một vài hình ảnh.

Dân chúng tại Saigon gọi chợ Saigon là chợ Saigon. Thế nhưng du khách được biết tới chợ này là chợ Bến Thành. Đây là một chợ rất xưa, được xây cất mấy trăm năm nay. Chợ Bến Thành được coi như một biểu tượng của thành phố.

Các quan khách quốc tế, như Tổng thống Clinton, và gần đây nhất Tổng Thống Thụy Sĩ đến thăm Saigon, đã lang thang mua sắm ở chợ này.

” Chợ Bến Thành là một trong những địa điểm tiêu biểu của Thành phố Hồ Chí Minh. Trong nhiều trường hợp, hình ảnh khu cửa nam ngôi chợ này được xem là biểu tượng của thành phố.

Nguyên thủy, chợ Bến Thành đã có từ trước khi người Pháp xâm chiếm Gia Định. Ban đầu, vị trí của chợ nằm bên bờ sông Bến Nghé, cạnh một bến sông gần thành Gia Định (bấy giờ là thành Quy, còn gọi là thành Bát Quái). Bến này dùng để cho hành khách vãng lai và quân nhân vào thành, vì vậy mới có tên gọi là Bến Thành, và khu chợ cũng có tên gọi là chợ Bến Thành.

Chợ Bến Thành thời kỳ đầu được xây bằng gạch, sườn gỗ, lợp tranh, được mô tả như là “phố chợ nhà cửa trù mật ở dọc theo bến sông. Chỗ đầu bến này có lệ đến đầu mùa xuân gặp ngày tế mạ, có thao diễn thủy binh, nơi bến có đò ngang chở khách buôn ngoài biển lên. Đầu phố phía Bắc là ngòi Sa ngư, có gác cầu ván ngang qua, hai bên nách cầu có dãy phố ngói, tụ tập trăm thứ hàng hóa, dọc bến sông ghe buôn lớn nhỏ đến đậu nối liền”. Tuy nhiên, sau cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi (1833-1835), thành Quy bị triệt hạ, phố chợ Bến Thành cũng không còn sầm uất như trước.

Trước khi Pháp đánh chiếm Gia Định, khu vực xung quanh thành Gia Định (bấy giờ là thành Phụng) mới chỉ có 100 ngàn dân và chợ Bến Thành là nơi đông đúc nhất.

Cạnh khu chợ, dọc theo bờ sông Bến Nghé, các ghe thương thuyền thường đậu chen chúc nhau, tạo thành một thành phố nổi trên mặt nước. Tuy nhiên, khi ấy khu họp chợ trên bến mới chỉ là một dãy nhà trống lợp ngói.

Tháng 2 năm 1859, Pháp chiếm thành Gia Định và hai ngày sau, các binh lính người Việt đã tổ chức hỏa công thiêu rụi cả thành phố, tất nhiên chợ Bến Thành cũng bị thiêu hủy. Sau khi đã vững chân trên mảnh đất Nam Kỳ, năm 1860, người Pháp đã cho cho xây cất lại chợ Bến Thành ở địa điểm cũ (thời Việt Nam Cộng hòa là địa điểm Tổng Ngân khố, nay là Trường đào tạo cán bộ ngân hàng trên đường Nguyễn Huệ).

Ngôi chợ được xây cất bằng cột gạch, sườn gỗ, và lợp lá. Đến tháng 7 năm 1870, chợ bị cháy mất một gian, phải xây cất lại bằng cột gạch, sườn sắt, lợp bằng ngói, tất cả có năm gian: gian thực phẩm, gian hàng cá, gian hàng thịt, gian hàng ăn uống và gian hàng tạp hóa. Trong năm gian hàng này, chỉ có gian hàng thịt được lợp bằng tôn, nền lót đá xanh.

Thời đó, khu chợ được xây dựng bên bờ phía nam một con kênh, được gọi là Kinh Lớn. Phía trước chợ, dọc bờ kênh là một con đường được người Pháp đặt tên là đường Charner, hay một tên gọi khác là đường Quảng Đông (Rue de Canton), bởi đa số người Hoa làm nghề buôn bán ở đây đều là người Quảng Đông. Phía đối diện bờ kênh là đường Rigault de Genouilly.

Do vị trí nằm giao điểm của khu đô thị và hợp lưu của hai tuyến đường thủy là kênh Lớn và rạch Cầu Sấu (nay là đường Hàm Nghi), ghe thuyền có thể cập bến và đổ người lên chợ bất cứ ở phía bên này hay bên kia. Còn người bên đất liền muốn qua chợ thì có thể đi qua những chiếc cầu gỗ xinh xắn, do đó chợ Bến Thành luôn luôn nhộn nhịp.

Vào năm 1887, người Pháp cho lấp con kênh và sát nhập hai con đường lại làm một thành đại lộ Charner. Dân bản xứ gọi nôm là đường Kinh Lấp (nay là Đại lộ Nguyễn Huệ). Khu chợ càng trở nên đông đúc với các cửa hiệu phần nhiều là của người Hoa, người Ấn Độ và người Pháp.

Tuy nhiên, khoảng giữa năm 1911, ngôi chợ trở nên cũ kỹ và lâm vào tình trạng có thể bị sụp đổ. Để tránh tai họa, người ta phải phá chợ, chỉ còn gian hàng thịt, vì mái tôn nhẹ, nên chưa bị phá. Đồng thời, người Pháp cũng lựa chọn một địa điểm để xây cất một khu chợ mới lớn hơn để phục vụ nhu cầu buôn bán sầm uất ngày càng phát triển. Địa điểm được lựa chọn nằm gần ga xe lửa Mỹ Tho (nay là Bến xe Sài Gòn), tức là địa điểm chợ Bến Thành ngày nay.

Khu vực xây chợ, vốn là một cái ao sình lầy cũ, gọi là ao Bồ Rệt (Marais Boresse), được người Pháp cho lấp đi. Khuôn viên chợ quy hoạch bốn mặt bởi bốn con đường. Mặt tiền là Place Cuniac, tên đặt theo viên Xã Tây (Ủy viên Hội đồng) Cuniac, người đã đề ra công việc lấp ao. Người Việt thì quen gọi đó là Bùng binh Chợ Bến Thành cho dù tên chính thức đã từng đổi là “Công trường Cộng Hòa”, “Công trường Diên Hồng”, rồi “Quảng trường Quách Thị Trang”.

Mặt bắc chợ là Rue d’Espagne, phía đông là rue Viénot, và phía tây là rue Schroeder. Năm 1955 thời Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam, bốn con đường này đổi tên thành đường Lê Thánh Tôn, đường Phan Bội Châu và đường Phan Châu Trinh.

Ngôi chợ mới do hãng thầu Brossard et Maupin khởi công xây dựng từ năm 1912 đến cuối tháng 3 năm 1914 thì hoàn tất. Lễ ăn mừng chợ khánh thành được báo chí thời đó gọi là “Tân Vương Hội”, do được diễn ra trong ba ngày 28, 29 và 30 tháng 3 năm 1914, với pháo bông, xe hoa và hơn 100.000 người tham dự, kể cả từ các tỉnh đổ về.

Khu chợ mới này vẫn mang tên gọi Bến Thành; tuy nhiên cho đến trước năm 1975 tên gọi chợ Bến Thành này thường chỉ hiện diện trong sách vở, còn người dân thì thường gọi là chợ Sài Gòn hay chợ Mới, để phân biệt chợ Cũ tại điểm cũ, vốn chỉ còn lại gian hàng thịt. Phần còn lại bị phá đi và được người Pháp xây dựng thành cơ quan Ngân khố. Hai con đường bên hông chợ mãi đến năm 1940 còn là bến xe đò miền Đông và miền Tây. Về sau, bến xe này mới được dời đi chỗ khác.

Chợ Bến Thành hoạt động liên tục trong 70 năm. Từ ngày 1 tháng 7 đến 15 tháng 8 năm 1985, chợ Bến Thành được cải tạo và sữa chữa lớn.” (Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A3_B%E1%BA%BFn_Th%C3%A0nh )

Vị trí: Nằm ở trung tâm thành phố. Chợ Bến Thành ngày nay có hình chữ nhật, trổ bốn cửa ra quảng trường Quách Thị Trang và các con đường: Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh và Lê Thánh Tôn thuộc quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.

Đặc điểm: Chợ Bến Thành rất đỗi quen thuộc với người dân Việt và du khách quốc tế khi đến tham quan du lịch thành phố Hồ Chí Minh.

Trước khi Pháp xâm chiếm Sài Gòn năm 1859, có một chợ nhỏ nằm ở khu đất đồng lầy kề bên bờ sông Bến Nghé và sát thành Sài Gòn. Từ xuất xứ ấy mà chợ đã mang tên ghép là Bến Thành. Chợ được xây bằng gạch, khung gỗ, lợp tranh. Năm 1870, chợ bị cháy một phần. Năm 1911, chợ cũ bị phá đi, chợ mới được xây khang trang rộng rãi hơn và hoàn thành vào tháng 3/1914.

Sau năm 1975, chợ Bến Thành lại được đầu tư nâng cấp to đẹp lên rất nhiều so với trước. Năm 1985, chợ Bến Thành được sửa chữa lại toàn bộ bên trong, bên ngoài, duy chỉ có dáng vẻ phía trước với tháp đồng hồ được giữ lại như xưa. Hình ảnh chợ Bến Thành với tháp đồng hồ thường được dùng làm biểu tượng cho thành phố.

Giờ đây chợ Bến Thành là một trung tâm buôn bán lớn không chỉ của TP Hồ Chí Minh mà còn của các tỉnh phía Nam” (Nguồn: http://vnexplore.net/index.php?destination=230 )

“Những tháng đầu năm thông thường các chợ sẽ bước vào giai đoạn vắng khách, riêng tại TP.HCM một số chợ lớn như Bến Thành (Q.1), An Đông (Q.5), Tân Định (Q.3)… nơi có đông đảo du khách và Việt kiều lui tới thì lúc này lại được xem là “mùa vàng” vì đa phần Việt Kiều về VN ăn Tết đến nay mới bắt đầu mạnh tay mua sắm. Hàng trăm triệu USD doanh thu là con số khả quan mà các chợ du lịch Sài Gòn có thể nắm được từ khoảng 140.000 vị khách Việt Kiều.

Sắm “cú chót” trước khi đi

Đối với hầu hết khách Việt kiều, lịch trình đi chợ mua sắm dường như không thể thiếu trong danh mục trước khi quay lại đất nước mà họ đang sinh sống. Có người mang hàng VN đi để làm quà hoặc để xài dần nhưng cũng có nhiều người phục vụ cho công việc kinh doanh (mua đi bán lại)…

Tại các chợ như Bến Thành, An Đông… đây là thời điểm tiểu thương khá bận rộn với các đơn hàng từ khách Việt kiều. Chị Thu Thủy, đại diện Trung tâm Bến Thành Đông (quản lý chuỗi cửa hàng thủ công mỹ nghệ và lưu niệm tại chợ Bến Thành) cho hay, Việt kiều rất quan tâm đến mặt hàng thủ công mỹ nghệ VN nên hơn 50% doanh số bán hàng trong mùa này là từ các vị khách này.

“Đồ thủ công mỹ nghệ, nhất là hàng làm bằng tay (hand-made) khách Việt kiều vừa có thể làm quà, vừa có thể kinh doanh lại tại nước ngoài vì hàng có độ tinh xảo, duyên dáng và giá mềm. Trong những vị khách đóng hàng số lượng lớn của tôi có người cho biết mua về nước để bán lại và hứa hẹn sẽ quay lại VN làm ăn nếu họ phát triển được thị trường” – Chị Thuỷ cho biết thêm.

Bên cạnh mặt hàng thủ công mỹ nghệ, lưu niệm thì thực phẩm như tôm, mực, sò khô… cũng đang là mặt hàng “hot” trong thời gian này. Nói đến thực phẩm khô phải kể đến ngôi chợ dẫn đầu là An Đông. Chị Hạnh Hoa, tiểu thương kinh doanh thực phẩm khô chợ An Đông cho hay, nếu như Việt kiều gốc Việt thích các món ăn truyền thống như cá, mực, bò khô hay mắm cá cơm, cá lóc… thì Việt Kiều gốc Hoa lại thích các món ăn bổ dưỡng như sò Nhật khô, bào ngư, vi cá… Theo đó, sức mua của mặt hàng này cũng đã tăng từ 70 – 80% so với ngày thường.

Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, Ủy ban Về người VN ở nước ngoài tại TP.HCM đã ước tính có khoảng 140.000 Việt kiều từ khắp nơi trên thế giới về nước. Với con số này chỉ cần mỗi người chi vài trăm đến 1.000 USD cho việc mua sắm tại VN thì việc thị trường thu được vài trăm triệu USD dễ như trở bàn tay.

Tuy nhiên, muốn thực hiện tốt nhiệm vụ “xuất khẩu tại chỗ” này thì các tiểu thương VN phải biết thêm nhiều chiêu phục vụ để khách xiêu lòng, yên tâm mua sắm ào ào.

Các chiêu “hút” khách Việt Kiều

Theo kinh nghiệm của một số tiểu thương, khác với khách VN, những vị khách Việt kiều thường thiếu tự tin khi đi mua sắm. Họ lo sợ nạn nói thách, chém chặt giá bán, gian lận về chất lượng hàng hoá, sản phẩm… “Buôn bán cho Việt kiều phải lấy chữ tín làm đầu, không phải họ mua một lúc nhiều hàng mà họ thường mua thăm dò trước. Thấy chỗ nào có uy tín họ sẽ mua thêm và thậm chí còn giới thiệu cho bạn bè cùng mua” – một tiểu thương cho hay.

Không những giữ chữ tín để có khách hàng quen mà các tiểu thương còn phải học nằm lòng các thủ tục hải quan để tư vấn cho Việt kiều, đồng thời làm luôn nhiệm vụ đóng gói hàng từ A đến Z, đưa ra tận sân bay.

Chị Ngọc Dung, kinh doanh thực phẩm tại chợ Bến Thành kể rằng, Việt kiều muốn đóng hàng đi nước nào là chị phải tìm hiểu thủ tục hải quan nước đó để tư vấn. Chẳng hạn, nếu là Việt kiều Mỹ thì chị khuyên không mua trái cây, bò khô và các loại mắm có mùi. Hoặc nếu muốn mang khô bò và mắm vào Mỹ thì phải ngụy trang khéo léo và phần này các tiểu thương sẽ làm giúp luôn cho khách hàng (đóng gói trong giấy bạc, bỏ vào các lớp ni lông để ngăn mùi và sau đó dán nhãn là các sản phẩm có thể thông quan được như mực, cá khô…)

Còn đối với các Việt kiều châu Âu, các tiểu thương sẽ nhắc nhở cẩn thận khi mang hàng thời trang vì các nước này rất “kị” hàng nhái, giả. Nếu nhỡ may mua nhầm một sản phẩm thời trang giả nhãn hiệu nổi tiếng thì khi hải quan phát hiện họ sẽ tịch thu, tiêu huỷ…

• Nguyễn Sa” (Nguồn: http://www.tin247.com/cho_sai_gon_lai_nhon_nhip_voi_viet_kieu-3-21269673.html )

About Le Thanh Hoang Dan

Born in Saigon.. Came to New York in 1975. Married with four children and eight grandchildren. Used to work on Wall Street, as a Data Administrator and Database designer for various banks , brokerage firms, and finally the Depository Trust and Clearing Corporation. Retired since 2002. Accomplishments in Viet Nam: (1) Teaching at Vỏ Trường Toản HS, Tây Ninh HS, Sađéc HS, Quốc Gia Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Cần Thơ, Cao Đài (Tây Ninh), Hòa Hảo (Long Xuyên)... (2) Writer and Publisher ( "Trẻ" publishing house). Published many books on Education and Politics such as Các Vấn đề giáo dục, Triết Lý giáo dục, Những danh tác chánh trị, Lịch sử chiến tranh lạnh... (3) MC for a national TV show "Quê hương mến yêu" (Beloved country).. Academic accomplishments in the U.S.: MBA (in Information systems), MS in Information Systems, 2 Advanced certificates (1) Corporate Finance (2) Business Economics. All these degrees were from Pace University in New York. Hobby in retirement: Family, Friends, Ballroom dancing and Travel... Ra đi năm 1975. Cuộc đời nhiều sóng gió. Bây giờ tuổi đã già, 70 rồi. Chỉ muốn vui hưởng tuổi già với gia đình, bạn hữu, du lịch và khiêu vũ..
Bài này đã được đăng trong Du lịch Saigon, Saigon và được gắn thẻ , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s