Tham quan nhà thờ Cha Tam ở Saigon

(Bài này rất cũ được viết nhiều năm trước. Vì Blog My.Opera sẽ đóng cửa nên tôi đã dời bài về đây).

Nhà thờ cha Tam được xây cất từ năm 1900 đến 1902 mới xong. Đây là nhà thờ lớn nhất và xưa nhất ở Chợ Lớn. Cha Tam không được sanh ra ở Việt Nam. Ông sanh ở Macau..

Nhà thờ cha Tam là một nhà thờ xưa cũ của người Việt gốc Hoa Chợ Lớn. Nhà thờ này được xây cất vào năm 1900 đến năm 1902 mới xong. Kiến trúc nhà thờ rất đặc biệt, pha lẫn kiểu Gothique của Pháp với những nét đặc thù của kiến trúc Tàu.

DSC_0199

Cổng nhà thờ là loại cổng tam quan, tên nhà thờ được ghi bằng chữ Hán, mái lợp là loại mái âm dương, trên nóc nhà thờ có gắn hoa sen v…v… Cha Tam không phải người Việt. Cha tên thật là Pierre d’Assou. Tên Hoa của cha là Đảm Á Tố(Tam An Su), đọc sang âm Việt là cha Tam.

Sau chính biến ngày 1 tháng 11 năm 1963, anh em ông Diệm và Nhu đã chạy đến đây trốn, nhưng bị bắt. Trên đường đưa về Tổng Tham Mưu, ông đã bị giết.

DSC_0200

Trong entry nầy, xin chia sẻ với các bạn một vài hình ảnh chụp tại nhà thờ Cha Tam ở Saigon lần về thăm quê hương 2 năm trước. Nhà thờ cha Tam rất nổi tiếng vì đây là nơi cố Tổng Thống Diệm bị bắt và giết chết sau cuộc đảo chánh năm 1963. Lúc trước còn sống ở Saigon tôi chưa có dịp tham quan khu nầy. (Sẽ bổ túc sau)

“Nhà thờ Cha Tam (tên chính thức là Nhà thờ Thánh Phanxicô Xaviê) là một nhà thờ cổ, hiện tọa lạc tại số 25 đường Học Lạc, phường 14, quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh.

Xét thấy ở khu vực Chợ Lớn thuộc giáo phận Chợ Quán, người Việt gốc Hoa theo đạo Công giáo không có nơi cầu nguyện, đô đốc Lagrandière lúc đó đang là Thống đốc Nam Kỳ, đã ra lệnh cho Sở Công trình công cộng dùng tiền công, để xây dựng một ngôi nhà thờ.

Được sự hổ trợ của chính quyền, giám mục Dépierre đã cử linh mục Pierre d’ Assou có tên Hoa là Đàm Á Tố (Tam An Su), đọc sang âm Việt là Cha Tam, đứng ra mua một khu đất rộng 3 hecta ở xóm Lò Rèn, mặt tiền đối diện đường Thủy Binh (Rue des Marins, nay là đường Trần Hưng Đạo), gần Lệ Châu hội quán (nhà thờ tổ nghề kim hoàn của Sài Gòn xưa), ngay trung tâm Chợ Lớn để xây dựng.

Ngày 3 tháng 12 năm 1900, nhân ngày lễ Thánh Phanxicô Xaviê (Saint Francisco Javier), vị giám mục địa phận Sài Gòn Mossard, đã đến làm phép đặt viên đá đầu tiên xây ngôi thánh đường, và vì thế ngôi thánh đường được mang tên vị thánh này.

Hai năm sau, vào ngày 10 tháng 1 năm 1902, lễ cung hiến thánh đường được tiến hành một cách trọng thể. Tuy nhiên, vì linh mục Pierre d’ Assou, người đứng ra xây dựng nhà thờ và cũng là vị cha sở đầu tiên, nên dân gian quen gọi là nhà thờ Cha Tam.

Sau đó, Cha Tam cũng đã cho xây dựng thêm ở khu vực nhà thờ một trường học, nhà nuôi trẻ, một nhà nội trú và một số nhà dành để cho thuê.

Năm 1934, Cha Tam qua đời, được an táng ngay bên tường, gần cửa ra vào nhà thờ.

Vào năm 1990, tháp chuông nhà thờ được tu sửa lại và cung thánh được tân trang.

Nhìn chung, nhà thờ có lối kiến trúc Gothique, giống như các nhà thờ ở Châu Âu, nhưng yếu tố văn hóa Hoa vẫn được coi trọng. Như cổng nhà thờ xây kiểu tam quan, tên nhà thờ ghi bằng chữ Hán, mái lợp ngói âm dương, các đầu đao cong, hai bên cây thánh giá, có hai con cá chép. Trên nóc nhà thờ còn gắn hoa sen, hai bức liễn ở hai bên cửa ra vào cũng viết bằng chữ Hán, bốn cây cột nơi chính điện sơn đỏ, là màu không phổ biến trong nhà thờ Công giáo. Nơi treo hình tượng Chúa Jesus bị đóng đinh là hai bức liễn sơn son thiếp vàng, chạm chữ màu đen:

Thiên hương vĩnh phúc phương năng suy thiện tâm,
Ảo thế phù vinh bất túc mãn nhân nguyện.

Tạm dịch:
Ơn đức lâu dài thơm thảo của Chúa Trời giúp người suy gẫm về lòng thiện,
Những vinh hoa phù phiếm hư ảo không thể làm thỏa mãn ham muốn của con người.

Ngày 1 tháng 11 năm 1963, cuộc đảo chính quân sự nổ ra, Tổng thống Ngô Đình Diệm và người em ruột là Cố vấn Ngô Đình Nhu của chính thể Việt Nam Cộng hòa đã phải tạm lánh đến ở một nhà người Việt gốc Hoa tên Mã Tuyên ở khu vực Chợ Lớn.

Sáng hôm sau, tức ngày 2 tháng 11 năm 1963, hai ông đã đến ngôi nhà thờ này cầu nguyện trước khi tự nộp mình cho phe đảo chính, nhưng rồi cả hai ông đều bị một sĩ quan trong lực lượng đảo chính hạ sát ngay trên đường áp tải từ nhà thờ Cha Tam về Bộ Tổng tham mưu.

Có người cho rằng đây là một nhà thờ duy nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh có trang trí những hoành phi, liễn đối giống như đền miếu kiểu của người Hoa là không đúng. Nhà thờ Đức Bà Hòa Bình ở số 26, đường Nguyễn Thái Bình, phường Nguyễn Thái Bình, quận 1, TP.HCM do linh mục người Hoa tên Melchior Cheng Hung Jy sáng lập năm 1952 trên cơ sở ngôi từ đường của Hui Bon Hoa (chú Hỏa), cũng có những liễn đối tương tự.”

(Wikipedia, http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Cha_Tam )

Advertisements

About Le Thanh Hoang Dan

Born in Saigon.. Came to New York in 1975. Married with four children and eight grandchildren. Used to work on Wall Street, as a Data Administrator and Database designer for various banks , brokerage firms, and finally the Depository Trust and Clearing Corporation. Retired since 2002. Accomplishments in Viet Nam: (1) Teaching at Vỏ Trường Toản HS, Tây Ninh HS, Sađéc HS, Quốc Gia Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Cần Thơ, Cao Đài (Tây Ninh), Hòa Hảo (Long Xuyên)... (2) Writer and Publisher ( "Trẻ" publishing house). Published many books on Education and Politics such as Các Vấn đề giáo dục, Triết Lý giáo dục, Những danh tác chánh trị, Lịch sử chiến tranh lạnh... (3) MC for a national TV show "Quê hương mến yêu" (Beloved country).. Academic accomplishments in the U.S.: MBA (in Information systems), MS in Information Systems, 2 Advanced certificates (1) Corporate Finance (2) Business Economics. All these degrees were from Pace University in New York. Hobby in retirement: Family, Friends, Ballroom dancing and Travel... Ra đi năm 1975. Cuộc đời nhiều sóng gió. Bây giờ tuổi đã già, 70 rồi. Chỉ muốn vui hưởng tuổi già với gia đình, bạn hữu, du lịch và khiêu vũ..
Bài này đã được đăng trong Du lịch Saigon, Saigon và được gắn thẻ , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s